Een verlies dat heeft geleid tot meer bezit

Kippenvel kreeg ik toen ik het verhaal van Lisa hoorde tijdens een symposium over blind- en slechtziendheid. Lisa is een jong volwassen vrouw die na het behalen van haar HAVO diploma rechten is gaan studeren. Zij heeft deze opleiding succesvol afgerond en is nu werkzaam als re-integratiebegeleider, en daarnaast is zij bezig met het opzetten van haar eigen bedrijf. Het lijkt zo gewoon maar niets is minder waar. Lisa is op haar twaalfde langzaamaan volledig blind geworden. Hoe zij haar verhaal vertelde ontroerde me omdat ze de toehoorders liet meebeleven wat voor haar dagelijkse realiteit is. Aan de andere kant kwam haar eigen kracht duidelijk naar voren door de manier van presenteren (er stond een krachtige, zelfverzekerde vrouw) en sloot zij positief af door haar mogelijkheden te benadrukken, en niet haar beperkingen.

Na afloop van het symposium heb ik contact gezocht met Lisa omdat ik nog heel veel vragen had en ze een inspiratiebron kan zijn voor anderen. Zij reageerde direct enthousiast. De hoofdvraag die ik aan haar stelde was: hoe is zij rond haar twaalfde jaar omgegaan met emoties, en hoe weet zij zich zo goed staande te houden?

Lisa begint bescheiden nadat ik haar deze vraag stel. Ze legt uit dat ze altijd al een positieve instelling had en dat haar directe omgeving (o.a. ouders en familie) een grote steun voor haar zijn geweest. Nadat ze het slechte nieuws had gekregen van de arts in het ziekenhuis heeft ze zichzelf een belofte gedaan, namelijk om er het beste van te maken. Hier houdt ze zich nog steeds aan. Ze kreeg adviezen van hulpverlenende instanties om praktisch te kunnen omgaan met haar blindheid. Hoe ze hier emotioneel het beste mee om kon gaan was voor haar een zoektocht, maar professionele hulp heeft ze hiervoor niet gevraagd en die was ook niet nodig. Ook voor haar ouders en familie was het een heel proces om met haar blindheid om te leren gaan en ze maakten zich ook veel zorgen. Deze zorgen werden ook wel met Lisa gedeeld maar het heeft er niet toe geleid dat zij zich hierdoor liet weerhouden om stappen te maken. Een voorbeeld dat ze geeft is dat ze voor het eerst alleen over straat zou gaan gebruikmakend van een blindentaststok. De vragen die ze vooraf kreeg waren: ‘zou je dat wel doen?’ en ‘kun je dat wel?’. De vragen waren niet bedoeld om haar te ontmoedigen, ook al had ze dat wel zo kunnen ervaren, maar lieten zien dat iedereen een eigen manier heeft van verwerken van slecht nieuws en dat iedereen dat op zijn of haar eigen tempo doet. Lisa had ook zeker wel angsten, waaronder dat ze zou kunnen verdwalen, maar haar intrinsieke motivatie overheerste om haar doel te behalen, namelijk om weer zelfstandig en zelfredzaam te worden. Door haar doorzettingsvermogen en het opdoen van positieve ervaringen (zelfstandig de straat op) hielp ze ook haar familie om verder te komen in het verwerkingsproces. Door steeds weer een nieuw, realistisch doel te stellen en dit ook te halen heeft ze meer vertrouwen gekregen in haar kunnen.

Als twaalfjarige ben je nog volop aan het dromen over je toekomst en het beroep dat je zou willen uitoefenen. Maar wat nu als er abrupt een einde komt aan die dromen en je weet dat ze geen werkelijkheid kunnen worden? Lisa vertelt dat ze erg goed was in het ontwerpen van websites en in tekenen. Ze had graag ergens in die richting een opleiding willen gaan volgen maar dat kon niet meer. Er was daarmee sprake van dubbele rouw, enerzijds het verlies van gezondheid (haar zicht) en anderzijds het verlies van een droom (toekomstvisie). Lisa geeft aan dat ze dit toch anders heeft ervaren. Ze kwam erachter dat ze nog meer competenties had dan ze aanvankelijk dacht, namelijk dat ze sociaal en communicatief erg vaardig is. Dit komt erg goed van pas in haar werk als re-integratiebegeleider waar ze mensen begeleidt die geen werk meer hebben en ziek zijn geworden. In veel gevallen moeten mensen op zoek naar ander werk, omdat het werk dat ze voorheen deden niet meer mogelijk is, en daarbij komen allerlei emoties los. Ze benadrukt dat het niet goed is om in alle gevallen direct in de hulpverlenersrol te schieten. Mensen verwerken negatieve gebeurtenissen allemaal in hun eigen tempo en op hun eigen manier. De meesten zijn assertief genoeg om hulp te vragen wanneer ze vastlopen of hebben überhaupt geen hulp nodig. Lisa voelt, mede door haar eigen ervaring, meestal wel aan wanneer het bieden van hulp besproken zou moeten worden, ook al komen mensen daar op dat moment niet mee.

Naast het werk als re-integratiebegeleider heeft Lisa haar eigen bedrijf. Naast consultancy en opdrachten als spreker, gaat zij in 2020 coaching aanbieden. De doelgroep zijn zowel jongeren als volwassen, met en zonder visuele beperking, die vastlopen in het leven en op zoek zijn naar zingeving. Ze heeft de module coaching gevolgd tijdens haar studie Rechten en heeft daar de meest relevante en praktische theorieën uitgehaald zodat ze anderen verder kan helpen. Een belangrijk aspect dat ze noemt is om te leren realistische doelen te stellen. De meesten zijn geneigd om een doel te stellen dat ver in de toekomst ligt en daardoor is het slagingspercentage laag. Door dit doel op te knippen in kleinere stukjes kan dit teleurstellingen voorkomen. Ze streeft ernaar om in de loop van 2020 haar eerste klanten te mogen verwelkomen. Houd haar website in de gaten: www.lisakuppen.nl

Een laatste vraag die ik Lisa stelde was of zij nog tips heeft voor mensen die vluchten voor hun emoties en daardoor meer gaan eten. Het allerbelangrijkste is om te blijven praten over je emoties met iemand die je vertrouwt. Een luisterend oor kan soms al voldoende zijn. Maar dit is zeker niet eenvoudig! Iemand die je vertrouwt kan soms ook te dichtbij staan waardoor je de ander niet wilt ‘lastigvallen’ met jou gevoelens. Daarnaast is het essentieel om je eigen grenzen te kennen en er actie op te ondernemen in plaats van door te gaan (risico op burn-out). We zijn geneigd om onze eigen grenzen steeds een stukje op te schuiven totdat er een moment komt dat we ziek worden. In het geval van Lisa, die ziek werd toen ze op de basisschool zat, was het fijn dat ze een vertrouwensband had met haar ouders. Als dit niet zo was geweest had ze nergens aan kunnen kloppen, want op die leeftijd kun je geen hulp zoeken zonder tussenkomst van de ouders of verzorgers. Een onrustbarend gegeven als je weet dat volwassenen, die door psychische klachten uitvallen, vaak last hebben van gebeurtenissen en verwerkingsstrategieën ontstaan in de jeugd.


Geef uw waardering!

Laat een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *